fbpx

Wat is nou écht de oorzaak van een burn-out?

De berichten over het stijgende percentage van mensen met een burn-out of met burn-out gerelateerde klachten nemen almaar toe. De oorzaak wordt vaak in externe factoren gezocht zoals stress op het werk, een druk gezinsleven of een verhuizing. Het klinkt verleidelijk om deze oorzaken de schuld te geven en buiten onszelf te zoeken. Het zorgt er immers voor dat we niet naar binnen hoeven te kijken. Daar waar het pijn doet. Toch is mijn ervaring dat deze innerlijke zoektocht naar de échte oorzaak wonderen kan doen bij duurzaam herstel.

Laten we beginnen met een mooi voorbeeld. Marlies is halverwege de 40 en komt bij mij in de praktijk met klachten als pijn in haar nek en onderrug, moeite met concentreren en gevoelens van angst en paniek. Ze worstelt met een hoge werkdruk en de mantelzorg van haar vader. Ze heeft hiervoor al twee keer eerder een burn-out gehad. Tijdens de intake vertelt ze me dat in haar voorgaande behandelingen vooral is ingezoomd op het behandelen van de symptomen en klachten. Dat heeft haar beide keren weer op de been geholpen, maar nu merkt ze dat ze weer in dezelfde patronen vervalt en dat de klachten dus ook weer terugkomen. Ze is er boos en moedeloos van dat ze toch weer in haar valkuilen gelopen is. 

Bovenstaand voorbeeld kom ik helaas regelmatig tegen. Mijn visie is dan ook dat we een laag dieper moeten kijken dan de symptomen als we een burn-out echt aan willen pakken. Symptomen komen namelijk niet voor niets. Over het algemeen kunnen we stellen dat we stress ervaren als we blootgesteld worden aan een stressor. Bijvoorbeeld een hoge werkdruk zoals bij Marlies. Zolang dit van korte duur is en je zorgt daarnaast voor voldoende ontspanning in je leven, dan is er weinig aan de hand. Als de stressor voor langere tijd in je leven aanwezig is en je ontspant onvoldoende, dan is de kans groot dat het lichaam begint met het afgeven van signalen. Eerst hele kleine en naarmate het langer duurt worden de signalen steeds heftiger. Met een burn-out als voorlopig eindpunt in dit proces.

Interessant is om te onderzoeken hoe het komt dat iemand langdurig hoge werkdruk ervaart en blijkbaar niet in staat is om voor zichzelf deze druk te verlichten. Hier komen we dichter bij de kern. Vaak hebben mensen de overtuiging dat ze ook alles wat van hen gevraagd wordt moeten doen, geen nee mogen zeggen of hun baas moeten pleasen. Deze overtuiging is eerder in hun leven, vaak in de jeugd, aangeleerd. Dit kan bijvoorbeeld zijn omdat iemand is gepest en angst ervaart om in het hier en nu buiten de groep de groep te vallen of niet geaccepteerd te worden als het werk niet allemaal binnen de gegeven tijdslimieten gedaan wordt. 

Om dit patroon los te laten is het mijns inziens van belang om met compassie in te zien dat we dit patroon hebben aangeleerd om in een eerdere situatie te overleven. Het is niet goed of slecht. Inmiddels dient het ons niet meer en mag het losgelaten worden. Soms is dit inzicht voldoende om verder te kunnen en soms is het nodig om de onverwerkte emotie toe te laten.

Het verlangen om bij de groep te horen is er nog steeds, alleen gaan we onderzoeken op welke helpende manier dit verlangen vervuld kan worden. Zonder dat het ten koste gaat van jezelf. Je kan bijvoorbeeld experimenteren met nieuw gedrag en je grenzen aangeven bij je baas zodat je werkdruk weer een gezonde balans kent. In het begin is de kans aanwezig dat de angstige gevoelens nog steeds opspelen. Juist dan is het belangrijk om in je eigen groep (collega’s, partner, vrienden of familie) steun te zoeken en je angst bespreekbaar te maken. Op deze manier leer je om op een gezonde manier met angst om te gaan en kan de emotie letterlijk uit je lijf stromen.

De ervaring leert dat in veel gevallen na verloop van tijd de symptomen ook verminderen indien je daadwerkelijk de diepte in duikt en van daaruit op een duurzame manier je patronen aanpakt en een andere vervulling van je verlangens weet te vinden. Daarnaast draagt het ook bij aan het terugkrijgen van de regie over je eigen leven. Jij zit weer achter het stuur en bepaalt zelf hoe hoog je de werkdruk laat oplopen!

Herken jij je in bovenstaand verhaal en wil je eens vrijblijvend sparren met mij? Neem dan contact op via onderstaand contactformulier.

Luister je de podcast liever via Spotify of Apple Podcasts? Klik dan hier